Schronienie i alarmy

Poradnik bezpieczeństwa podkreśla, że w Polsce obowiązują tylko dwa sygnały alarmowe:

• ogłoszenie alarmu to modulowany dźwięk syreny trwający 3 minuty, czyli wyjący, raz wyższy, raz niższy;
• odwołanie alarmu to jednostajny dźwięk syreny trwający 3 minuty.

Gdy usłyszysz sygnał alarmowy, włącz radio lub telewizor i stosuj się do komunikatów. O ćwiczeniach i próbach syren służby informują wcześniej. Opowiedz o obu sygnałach domownikom, także dzieciom, i ustalcie, co każdy robi, gdy je usłyszy.

Służby ostrzegają nie tylko syrenami. Poradnik wymienia także megafony, media, Alerty RCB wysyłane SMS-em na telefony komórkowe oraz Regionalny System Ostrzegania. RSO to bezpłatna aplikacja, która informuje o zagrożeniach w wybranych województwach. Zainstaluj ją i ustaw powiadomienia dla miejsca zamieszkania i pracy.

Alert RCB przychodzi automatycznie do telefonów w zagrożonym rejonie. Nie wyłączaj takich powiadomień w ustawieniach telefonu. Pamiętaj też o źródłach, które działają bez internetu, na przykład o radiu na baterie.

Informacje o miejscach schronienia znajdziesz według Poradnika w urzędzie gminy, w jednostce Państwowej lub Ochotniczej Straży Pożarnej i na stronach PSP. Państwowa Straż Pożarna udostępnia mapę „Gdzie się ukryć”, na której zaznaczono punkty schronienia, takie jak przejścia podziemne, tunele czy garaże podziemne. Sprawdź ją dla domu, pracy i szkoły dzieci, a potem przejdź do najbliższego punktu, żeby znać drogę.

Schronienia oznaczone są specjalnym znakiem graficznym obrony cywilnej. Poradnik opisuje, jak powinno wyglądać dobre schronienie: bez okien, z grubymi ścianami i stropem, z dostępem do powietrza i wyjściem awaryjnym. Jeśli jesteś poza domem i nie zdążysz do schronienia, szukaj najniższych kondygnacji budynków, piwnic, garaży podziemnych, tuneli lub przejść podziemnych. Nawet zagłębienie terenu chroni lepiej niż otwarta przestrzeń.

Nie zawsze zdążysz dojść do schronu. Poradnik radzi wtedy zostać w domu, z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach. Wyznacz takie miejsce już teraz. W bloku często jest to korytarz albo łazienka w środku mieszkania. Jeśli nie wiesz, które ściany są nośne, zapytaj zarządcę budynku.

Trzymaj w pobliżu latarkę, wodę i radio. Przy zagrożeniu chemicznym Poradnik zaleca zamknąć i uszczelnić okna, drzwi i otwory wentylacyjne oraz wyłączyć klimatyzację, a przy skażeniu promieniotwórczym przygotować się na kilka dni w uszczelnionym budynku. Taśma i folia z zapasów przydadzą się właśnie wtedy. Jodek potasu przyjmuje się tylko na wyraźne polecenie służb. Śledź ich komunikaty i nie stosuj go na własną rękę.

Po sygnale alarmowym Poradnik każe iść ustaloną wcześniej drogą do miejsca schronienia i zabrać plecak ewakuacyjny. Nie korzystaj z windy. Jeśli na otwartym terenie usłyszysz eksplozję, padnij na ziemię, najlepiej w zagłębieniu, i osłoń głowę. Nie wychodź ze schronienia pochopnie i czekaj na odwołanie alarmu albo komunikat służb.

Nie przeciążaj sieci telefonicznej: wysyłaj SMS-y zamiast dzwonić. Nie fotografuj i nie publikuj zdjęć miejsc uderzeń ani wojska. Jeśli widzisz osobę, która filmuje dronem lotniska, jednostki wojskowe czy tory kolejowe w podejrzany sposób, zgłoś to pod 112.

Najlepszym sposobem, by poczuć się pewniej, jest praktyka. W 2026 roku ruszyły bezpłatne Powszechne Warsztaty Ochrony Ludności oparte na Poradniku, prowadzone między innymi przez PCK i ochotnicze straże pożarne. Zapytaj o nie w urzędzie gminy lub urzędzie wojewódzkim.

Jeśli chcesz pójść dalej, program „wGotowości” MON i Wojska Polskiego oferuje bezpłatne szkolenia obronne dla pełnoletnich obywateli, a zapisy prowadzone są przez aplikację mObywatel. Udział nie oznacza zobowiązań wobec wojska. Możesz też zgłosić się do ochotniczej straży pożarnej lub, jak opisuje Poradnik, ochotniczo do służby w obronie cywilnej.